Рақобат қўмитаси ҳузуридаги Рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқлари тадқиқотлари маркази фаолияти оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилмоқда.Мақолада марказ томонидан таҳлил жараёнларида илғор эконометрик ёндашув — VAR (Vector Autoregression) модели имкониятларидан самарали фойдаланилаётгани алоҳида таъкидланган.Марказ томонидан замонавий таҳлил усулларининг амалиётга жорий этилиши иқтисодий тадқиқотлар сифатини янги босқичга олиб чиқиб, асосли ва самарали қарорлар қабул қилишга хизмат қилмоқда.Батафсил: Қуйида мақола билан танишинг |Telegram |facebook|instagram|
Рақобат қўмитаси ҳузуридаги Рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқлари тадқиқотлари маркази томонидан казеин елими бозоридаги рақобат муҳити ҳамда ички бозорнинг маҳаллий маҳсулотлар билан тўйинганлик даражаси ўрганилди.Таҳлил натижаларига кўра:Импорт ҳолати: 2024 йилда 7 та корхона томонидан 3 та давлатдан жами 328 минг АҚШ долларлик (1,3 тн) казеин елими импорт қилинган.Импортнинг асосий қисми: Энг йирик 2 та импорт қилувчи корхона ҳиссасига жами импортнинг 97% тўғри келган.- Хитой — 97%- Қирғизистон — 2%- Беларусь — 1%2024 йилда казеин елими экспорти амалга оширилмаган.Ички ишлаб чиқариш: 2024 йилда 1 та корхона томонидан 292 млн сўмлик (11 тн) казеин елими ишлаб чиқарилган.Тўйинганлик даражаси: Ҳисоб-китобларга кўра, ички бозорнинг маҳаллий маҳсулотлар билан тўйинганлик даражаси 0,8% ни ташкил этган.Эслатиб ўтамиз, амалдаги тартибга кўра ушбу кўрсаткич 80% дан юқори бўлганда бозор тўйинган деб ҳисобланади.Хулоса: Казеин елими бозорида маҳаллий ишлаб чиқариш жуда паст даражада шаклланган. Импорт юқори концентрацияга эга бўлиб, бозорда рақобат муҳити етарлича ривожланмаган. Шу билан бирга, ушбу маҳсулотга бўлган талаб юқори бўлиб қолмоқда, бу эса ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш ва янги инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун кенг имкониятлар мавжудлигини кўрсатади.|Telegram |facebook|instagram|
Рақамли бозорларда ишонч ва шаффофлик устувор аҳамият касб этмоқда Бугунги кунда истеъмолчиларнинг аксарияти товар ва хизматлар бўйича қарор қабул қилишда онлайн платформалардаги шарҳ ва рейтингларга таянади. Бироқ, сўнгги йилларда ушбу механизмдан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари — яъни сохта (fake) шарҳлар орқали бозорни манипуляция қилиш амалиёти кенг тарқалмоқда. Шу муносабат билан Буюк Британияда истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва рақобат муҳитини соғломлаштириш мақсадида сохта шарҳларга қарши янги тартиблар кучга кирди. 100 дан ортиқ бизнесда кенг қамровли текширувлар Янги сиёсат доирасида ваколатли органлар томонидан 100 дан ортиқ компания фаолияти бўйича “web-sweep” форматда текширувлар ўтказилди. Ушбу текширувлар натижасида:- маҳсулот ва хизматларга нисбатан сунъий равишда ижобий шарҳлар жойлаштириш;- рейтингларни асоссиз равишда ошириш;- салбий фикрларни яшириш ёки фильтрлаш;- истеъмолчиларни чалғитувчи контентларни тарқатиш каби ҳолатлар аниқланди. Бу каби амалиётлар нафақат истеъмолчиларни алдашга, балки ҳалол рақобат муҳитини издан чиқаришга ҳам олиб келади. Янги тартиблар: жавобгарлик ва назорат кучайтирилди Жорий этилган янги қоидаларга мувофиқ:- сохта шарҳларни яратиш, буюртма қилиш ёки тарқатиш қатъий тақиқланади;- бизнес субъектлар шарҳларнинг ҳақиқийлигини таъминлаш бўйича масъул ҳисобланади;- онлайн платформалар учун назорат ва модерация талаблари кучайтирилади;- қонунбузарлик ҳолатларига нисбатан молиявий санкциялар ва бошқа таъсир чоралари қўлланилади. Нега бу масала долзарб? Тадқиқотларга кўра, истеъмолчиларнинг катта қисми харид қарорини қабул қилишда айнан онлайн шарҳларга ишонади. Шу сабабли:- сохта шарҳлар истеъмолчи ишончини издан чиқаради;- сифатсиз маҳсулотларни сунъий равишда “яхши” деб кўрсатади;- ҳалол тадбиркорларни ноқонуний рақобат шароитига туширади. Натижада бозорда шаффофлик ва адолатли рақобатга путур етади. Глобал тенденция: рақамли бозорлар — янги назорат объекти Буюк Британияда амалга оширилаётган мазкур чора-тадбирлар глобал даражадаги муҳим тенденцияни акс эттиради. Бугунги кунда: рақамли платформалар, онлайн савдо тизимлари, сунъий интеллектга асосланган тавсия механизмлари рақобат сиёсати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасининг марказига айланмоқда. Хулоса Сохта шарҳларга қарши кураш — бу фақатгина истеъмолчиларни ҳимоя қилиш масаласи эмас, балки рақобат муҳитини соғломлаштиришнинг муҳим шартидир. Буюк Британия тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки:- рақамли бозорларда ишончни таъминлаш- ахборот шаффофлигини ошириш- ҳалол рақобатни қўллаб-қувватлаш замонавий иқтисодиётнинг устувор йўналишларидан бирига айланмоқда. Батафсил: |Telegram |facebook|instagram|